ostatnie 10 dodanych

Standardy

XHTML 1.1 Valid! CSS 2.0 Valid!

Statystyki

statystyki www stat.pl

 

Kostny dymorfizm płciowy, czyli skąd archeolog wie kogo znalazł

19 Sep 2005 :: 19:02

Oglądając niejednokrotnie programy z okolic National Geographic, w których mowa była o piramidach, grobowcach, kurhanach; oraz ich zawartości zachodziłem w głowę jak taki archeolog poznaje z kim ma do czynienia. Ba!! Nie dość, że potrafi określić płeć, to jeszcze przedział wiekowy z dokładnością do 5 lat. Owszem - coś tam się czasem obiło o uszy, że różnica w budowie miednicy... Tylko co, jeśli miednicy akurat nie znajdzie... Okazuje się to wcale nie takie trudne - wystarczy odrobina wiedzy. Dosłownie odrobina, bo na czaszce i miednicy różnice są tak wyraźne, że nawet „lajkonik” bez trudu je dostrzeże. Zaś co do wieku... sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, ale można sobie jakoś poradzić.

Czaszka

Trzymając przed sobą dwie czaszki – jedna męską drugą damską pierwsza różnica jest widoczna bez przyglądania się; chodzi o wielkość. Czaszka kobiety jest krótsza i ma mniejszą pojemność puszki mózgowej – około 1300cm3; wobec 1500cm3 u mężczyzn, ale jak powszechnie wiadomo nie specjalnie przekłada się to na poziom inteligencji. Jeśli jednak nie posiadamy całej czaszki, to nadal sprawdzenie płci nie nastręcza trudności. Panowie mają czoło praktycznie pionowe zaś kobiety nieco skośne. Jeśli dotkniemy górnej krawędzi oczodołu i stwierdzimy, że jest ostry to niechybny znak, że trzeba traktować tę kobietę delikatnie. Jeśli nad otworem, gdzie ongiś był nos wyczujemy wyraźnie zaznaczone zgrubienie [globella], to znaczy że jest to pan. Panowie posiadają też wyraźne łuki nadoczodołowe. Jeśli ktoś potrafi odnaleźć kość skroniową [w niej znajduje się otwór słuchowy], to znajdzie na niej wyrostek suteczkowaty [processus mastoideus] – u mężczyzn jest dłuższy i grubszy, tak, że położona czaszka oprze się na nim. Jeśli chodzi o żuchwę, to nietrudno się domyślić, że mężczyźni mają ją mocniejszą. Jest jeszcze otwór wielki [za życia wychodził tamtędy rdzeń kręgowy aby dostać się do kręgosłupa] – większy u panów.

Miednica

Kobiety mają ją szerszą, niższą i delikatniejszą, walcowata. Panowie mają ją stożkowatą i silnie urzeźbioną. Na miednicy swoje przyczepy mają duże mięśnie pośladkowe, mięśnie uda – z największym – prostym uda. Do tego dochodzą mięśnie brzucha, grzbietu i liczne wiązadła. Jak wiadomo mięśnie u mężczyzn są większe i silniejsze, więc silne urzeźbienie spowodowane ich nieustanna pracą nie powinno dziwić. Jeśli spojrzymy na miednicę z góry to kości tworzące wejście do jej niższej części [miednicy mniejszej] utworzą u pań coś na kształt serca, a u panów będzie on zaokrąglony. Patrząc przez ten otwór dostrzeżemy malutką kość guziczną, która u pań jest mniej podgięta [aby dziecko mogło się wydostać] a u panów tworzy wyraźne siodełko. Spoglądając na spojenie łonowe, to u panów będzie ono wyższe – ok. 55mm a kąt podłonowy będzie miał kształt litery „V” [rozwartość 70°-75°] zaś u pań niskie – do 45mm a kąt podłonowy w kształcie litery „U” o rozwartości 90°-100° [znowu z uwagi na poród]. Z mniej widocznych, wymagających większej obserwacyjnej wprawy [i odpowiedniej wiedzy anatomicznej] można dostrzec, że mężczyźni mają większe talerze biodrowe, grzebień kości biodrowej jest mniej wygięty a grzebień łonowy węższy i dłuższy niż u kobiet. Kobiety mają wcięcie kulszowe płytkie i szerokie a gałąź kulszowo-łonową łagodnie wygiętą.

Wiek

Z wiekiem zarastają szwy na czaszce [zrastaj się ze sobą poszczególne kości]. Wiedza na temat wieku, w którym poszczególne szwy się zrastają pozwala na dość dokładną ocenę wieku.
W okresie niemowlęcym na głowie dziecka jest kilka ciemiączek [w czasie porodu kości głowy przesuwają się względem siebie], które stopniowo zarastają. Największe i najdłużej pozostające jest na szczycie głowy.
Następnym istotnym wydarzeniem jest fakt wyrastania pierwszych zębów [mlecznych – 20 – brak trzonowych], które powinny wyrosnąć do 6-7 roku życia.
Do roku 13 dziecko powinno mieć już wymieniony garnitur zębów na zęby stałe [32].
W wieku młodzieńczym czyli do około 29 roku życia zrasta się kość potyliczna z klinową.
W latach 30 – 55 [dorosłość] zarasta szew strzałkowy
W wieku dojrzałym [60-75] zrasta się kość czołowa z ciemieniową [szew wieńcowy]
Im mniej widoczne są poszczególne szwy, tym jednostka starsza.

jerzy

Komentarze:

imię:
mail: [opcjonalnie]
smile wink wassat tongue laughing sad angry crying splash bad hmm argue
blink cool dry ohmy biggrin rolleyes kiss sleep unsure businesssmiley ble sly
yes saliva scream wall yaw happy dizzy sweat yeah look lookaround swot
bow censored gaffe no ok phi quiet read shit 
| Zapomnij